• هر قصه اقتصادی، نقطه‌ای دارد که در آن تولید دیگر پایان راه نیست؛ آغاز مسیری تازه است. نیشکر نیز سال‌هاست در پهنه تولید ریشه دوانده و زنجیره‌ای از محصولات و صنایع جانبی را شکل داده است؛ اما قصه این صنعت زمانی فصل تازه‌ای پیدا می‌کند که حاصل این ظرفیت، از مرزهای جغرافیایی عبور کند و در بازارهای فراتر از مرزهای داخلی برای خود جایگاهی بسازد. اینجاست که صادرات به پلی برای افزایش ارزش افزوده، تقویت درآمد ارزی و گسترش دامنه فعالیت‌های اقتصادی تبدیل می‌شود. از همین منظر، حضور هدفمند در بازارهای منطقه‌ای می‌تواند افق تازه‌ای پیش روی صنعت نیشکر خوزستان بگشاید و جایگاه آن را در اقتصاد کشور ارتقا دهد.

    در این میان، نگاه به آن سوی مرزهای غربی، به‌ویژه بازار عراق، در کانون رویکرد صادرات‌محور دکتر علیرضا کاظمی، مدیرعامل شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی، قرار گرفته است.

    برنامه‌ریزی برای ایجاد دفتر بازرگانی مستقیم در عراق، تدوین راهبرد صادراتی و میزبانی اخیر از هیئت تجاری و اقتصادی این کشور، هرکدام نشانه‌ای از شکل‌گیری مسیری تازه در سیاست تجاری این مجموعه‌اند؛ مسیری که می‌خواهد از فروش‌های مقطعی عبور کند و به مناسباتی پایدار و هدفمند در تجارت منطقه‌ای برسد. در واقع، آنچه در این رویکرد اهمیت دارد، پیوند دادن ظرفیت‌های تولیدی مجموعه با فرصت‌هایی است که می‌توانند در بازارهای همسایه به ارزش اقتصادی تبدیل شوند.

    اما داستان این همکاری، می‌تواند فراتر از صادرات محصولات نیشکری ادامه پیدا کند. گسترش مناسبات اقتصادی و حرکت به سمت سرمایه‌گذاری مشترک، فصل دیگری از این مسیر است؛ فصلی که در آن، همکاری‌ها تنها به خریدوفروش محدود نمی‌مانند و زمینه‌های تازه‌ای برای فعالیت اقتصادی شکل می‌گیرند. طرح‌های مرتبط با دام و طیور و فرآوری خرما، از جمله فرصت‌هایی هستند که در صورت دستیابی به توافق‌های اجرایی و برخورداری از توجیه اقتصادی، می‌توانند مذاکرات تجاری را به همکاری‌های بلندمدت تبدیل کنند. چنین نگاهی، این طرح‌ها را در جایگاه مسیرهای مکمل توسعه مناسبات اقتصادی ایران و عراق قرار می‌دهد؛ مسیرهایی که با تنوع‌بخشی به فعالیت‌های تجاری، خلق ارزش افزوده و تقویت پیوندهای اقتصادی منطقه‌ای، می‌توانند افق همکاری دو کشور را گسترده‌تر کنند.

    این مسیر، در امتداد همان نگاهی قرار می‌گیرد که تقویت تولید و توسعه صادرات را از الزامات رونق اقتصادی کشور می‌داند. رهبر شهید انقلاب در دیدار اعضای هیئت دولت چهاردهم، تولید را کلید حل مشکلات اقتصادی کشور دانستند و در بیانات ۲۹ بهمن ۱۳۹۶ نیز بر نقش صادرات در رونق اقتصاد داخلی تأکید کردند. از سوی دیگر، ارتقای کیفیت و کاهش قیمت تمام‌شده، دو ضرورت اساسی برای حضور رقابت‌پذیر محصولات ایرانی در بازارهای خارجی است؛ الزاماتی که صنعت نیشکر نیز برای عبور از مرزهای تولید و تثبیت جایگاه خود در بازارهای منطقه‌ای نمی‌تواند از آن‌ها چشم‌پوشی کند. چراکه در میدان رقابت تجاری، تنها تولید بیشتر تعیین‌کننده نیست؛ کیفیت، قیمت، استمرار عرضه و توان پاسخ‌گویی به نیاز بازار است که سرنوشت حضور یک محصول را رقم می‌زند.